Bir su altı iticisi (Underwater Thruster) satın aldıktan sonra birçok kullanıcının sorduğu ortak soru şudur:

“Evde bir araç aküm veya elektrikli araç aküm var. Bunu doğrudan su altı iticisini çalıştırmak için kullanabilir miyim?”

Cevap sadece “evet” veya “hayır” değildir.

Aslında araç aküleri, elektrikli araç aküleri ve lityum aküler su altı iticileri için güç kaynağı olarak kullanılabilir. Ancak aşağıdaki şartların karşılanması gerekir:

• Akü voltajı, iticinin çalışma voltajıyla uyumlu olmalıdır.

• Akü, yeterli sürekli deşarj akımı sağlayabilmelidir.

• Akü yönetim sistemi (BMS), kullanılan yükü desteklemelidir.

Ancak her akü farklı kullanım amaçları için tasarlanmıştır. Bu nedenle sürekli akım verme kapasitesi, çalışma süresi, ağırlık ve kullanım ömrü açısından önemli farklılıklar vardır.

Peki hangi akü su altı iticisi için daha uygundur?

İlk adım: İticinin çalışma voltajını kontrol edin

Akü seçmeden önce en önemli konu, su altı iticisinin çalışma voltajını kontrol etmektir.

Yaygın sistemler:

• 12V itici: 12V akü gerekir.

• 24V itici: 24V akü gerekir.

• 36V itici: 36V akü gerekir.

• 48V itici: 48V akü gerekir.

Araç aküsü, elektrikli araç aküsü veya lityum akü kullanmanız fark etmez; voltaj mutlaka iticinin teknik özelliklerine uygun olmalıdır.

Voltaj çok düşük olursa:

• İtici düzgün çalışmayabilir.

• Güç azalabilir.

• ESC koruma moduna geçebilir.

Voltaj çok yüksek olursa:

• ESC zarar görebilir.

• Motor zarar görebilir.

• Tüm tahrik sisteminin ömrü kısalabilir.

Bu nedenle:

Doğru voltaj seçimi, akü seçimindeki ilk ve en önemli adımdır.

Araç aküsü su altı iticisi için kullanılabilir mi?

Araçlarda kullanılan aküler genellikle marş aküsü (Starting Battery) olarak adlandırılır.

Tipik özellikler:

• Voltaj: 12V

• Kapasite: 45Ah–100Ah

• Marş akımı: 300A–800A (modele göre değişir)

Araç akülerinin en büyük özelliği:

Kısa süre içinde çok yüksek akım verebilmeleridir.

Bu aküler motor çalıştırmak için tasarlanmıştır, elektrik motorlarını uzun süre sürekli çalıştırmak için değil.

Araç motoru çalıştıktan sonra alternatör elektrik sistemini besler ve aküyü yeniden şarj eder.

Bu nedenle araç aküleri sık sık derin deşarj (Deep Discharge) için uygun değildir.

Araç aküsü hangi durumlarda uygundur?

Araç aküsü geçici güç kaynağı olarak kullanılabilir:

• İticinin çalışıp çalışmadığını test etmek için;

• Kısa süreli denemeler yapmak için;

• Sistemi ayarlamak veya yapılandırmak için.

Voltaj doğru olduğu ve akü iyi durumda olduğu sürece çalışacaktır.

Örnek:

Bir:

12V su altı iticisi

Maksimum çalışma akımı:

42A

Kullanılan akü:

12V 100Ah araç aküsü

Maksimum güçte teorik çalışma süresi:

100Ah ÷ 42A ≈ 2,4 saat

Bu hesaplama, iticinin sürekli maksimum güçte çalıştığı varsayımıyla yapılmıştır.

Gerçek kullanımda kullanıcılar genellikle sürekli tam gaz kullanmadığı için çalışma süresi daha uzun olabilir.

Ancak:

Standart araç marş aküsü uzun süreli derin deşarj için tasarlanmamıştır.

Aşağıdaki kullanımlar akünün ömrünü azaltabilir:

• Uzun süreli kullanım;

• Tekrarlanan derin deşarjlar;

• Yüksek akımla sürekli çalışma.

Bu nedenle:

Araç aküsü test ve kısa süreli kullanım için uygundur, ancak su altı iticisinin sürekli güç kaynağı olarak en iyi seçenek değildir.

Elektrikli araç aküsü daha uygun mudur?

Elektrikli araçlarda kullanılan akülere genellikle çekiş aküsü (Traction Battery) denir.

Bu aküler şu amaçlarla tasarlanmıştır:

• Uzun süre sabit enerji sağlamak;

• Çok sayıda şarj/deşarj döngüsüne dayanmak;

• Elektrik motorlarını uzun süre çalıştırmak.

Bu kullanım şekli su altı iticilerinin çalışma prensibine çok yakındır.

Bu nedenle şu uygulamalarda yaygın olarak kullanılır:

• Kano ve kayaklar;

• Şişme tekneler;

• Küçük tekneler;

• Balıkçı tekneleri;

• Su altı robotları (ROV).

Elektrikli araçlarda kullanılan kurşun aküler kullanılabilir mi?

Bazı elektrikli araçlarda hâlâ kurşun-asit aküler kullanılmaktadır.

Tipik özellikler:

• Voltaj: 36V / 48V

• Kapasite: 12Ah–30Ah

• Sürekli deşarj akımı: yaklaşık 10A–30A

Örnek:

Bir:

48V 20Ah akü

Eğer itici:

20A

akım çekiyorsa:

20Ah ÷ 20A = 1 saat

teorik çalışma süresi elde edilir.

Normal kullanımda:

Yaklaşık:

1,5–2 saat

çalışabilir.

Gerçek süre şunlara bağlıdır:

• İtici modeli;

• Teknenin ağırlığı;

• Su koşulları;

• Kullanım hızı.

Kurşun akülerin avantajları ve dezavantajları

Avantajları:

• Düşük maliyet;

• Kolay bulunabilirlik;

• Düşük ve orta güç sistemleri için uygunluk.

Dezavantajları:

• Ağırdır;

• Enerji yoğunluğu düşüktür;

• Lityum akülere göre kullanım ömrü daha kısadır;

• Uzun süreli kullanım için daha az uygundur.

LiFePO₄ akü: Su altı iticileri için önerilen seçim

Çoğu su altı iticisi uygulaması için:

Lityum demir fosfat (LiFePO₄) aküler genellikle en ideal seçimdir.

Geleneksel araç ve kurşun akülere göre LiFePO₄ avantajları:

• Daha hafif;

• Daha sabit voltaj;

• Daha uzun kullanım ömrü;

• Daha yüksek sürekli deşarj kapasitesi;

• Daha güvenli yapı.

Bu nedenle LiFePO₄ aküler şu alanlarda yaygın olarak kullanılır:

• Elektrikli kano sistemleri;

• Elektrikli tekneler;

• Su altı robotları.

Su altı iticisi için lityum akü nasıl seçilir?

24V sistemler için önerilen:

24V LiFePO₄ akü

Gereksinimler:

• Voltaj: 24V

• Sürekli deşarj akımı: ≥100A (çift iticili sistemler için)

Akü seçerken iki önemli değer vardır.

AH (Amper-saat): Çalışma süresini belirler

Ah:

Akünün kapasitesini gösterir.

Kapasite arttıkça:

• Daha fazla enerji depolanır.

• Daha uzun süre kullanım sağlanır.

Örnek:

• 50Ah: kısa süreli kullanım;

• 100Ah: günlük kullanım;

• 150Ah ve üzeri: uzun süreli kullanım.

A (Amper): İticiyi çalıştırma kapasitesini belirler

A:

Akünün sürekli sağlayabileceği akımı gösterir.

Su altı iticileri için önemli olan:

Akünün sürekli kaç amper verebildiğidir.

Akım yetersiz olursa:

• İtici maksimum gücüne ulaşamaz.

• BMS korumaya geçebilir.

• Akü aşırı ısınabilir.

Bu nedenle:

Akünün sürekli deşarj akımı, iticinin maksimum çalışma akımına eşit veya daha yüksek olmalıdır.

Su altı iticisinin çalışma süresi nasıl hesaplanır?

Formül:

Maksimum güçte çalışma süresi = Akü kapasitesi (Ah) ÷ İticinin çalışma akımı (A)

Örnek:

100Ah akü:

50A tüketim:

100Ah ÷ 50A = 2 saat

90A tüketim:

100Ah ÷ 90A ≈ 1,1 saat

Gerçek kullanım süresi genellikle daha uzundur çünkü itici sürekli maksimum güçte kullanılmaz.

Örnek: Çift iticili sistem (Dual Thruster)

Dual Thruster sistemi:

İki adet itici kullanır. Sol ve sağ iticilerin hız farkı sayesinde yön değiştirme yapılabilir.

Örnek:

APISQUEEN U5 Dual Thruster veya U92 Dual Thruster:

İki iticinin toplam maksimum akımı:

Yaklaşık 90A

Akü:

24V 100Ah LiFePO₄

Maksimum güçte:

100Ah ÷ 90A ≈ 1,1 saat

Normal kullanımda:

Yaklaşık 2–3 saat

Önerilen akü:

• 24V lityum akü;

• Sürekli deşarj akımı ≥100A.

Örnek: Tek iticili sistem (Single Thruster)

Single Thruster sistemi:

Sadece bir adet itici kullanılır.

Tek itici:

• İleri ve geri hareket sağlayabilir.

• Ancak çift motorlu sistemlerdeki gibi hız farkıyla dönüş yapamaz.

Örnek:

Maksimum çalışma akımı:

45A

Akü:

24V 100Ah LiFePO₄

Hesap:

100Ah ÷ 45A ≈ 2,2 saat

Normal kullanımda:

Yaklaşık 4–5 saat

Önerilen akü:

• 24V lityum akü;

• Sürekli deşarj akımı ≥50A.

24V LiFePO₄ aküler için çalışma süresi karşılaştırması

Değerler sürekli maksimum güç kullanımına göre hesaplanmıştır.

Gerçek çalışma süresi şunlara bağlıdır:

• Teknenin ağırlığı;

• Taşınan yük;

• Su akıntısı;

• Rüzgar ve dalga;

• Hız;

• Kullanılan güç seviyesi.

Sadece Ah değerine bakarak akü seçmeyin

Yaygın bir hata:

“100Ah akü yeterli olur mu?”

Sadece kapasite yeterli değildir.

Ayrıca kontrol edilmesi gerekenler:

• Voltaj doğru mu?

• BMS sürekli yeterli akım verebilir mi?

• Akü yüksek yük kullanımına uygun mu?

Örnek:

Çift iticili bir sistem yaklaşık 90A gerektirir.

Akü 100Ah olsa bile,

BMS sadece 50A sürekli akım verebiliyorsa,

itici maksimum performansta çalışamaz.

Unutmayın:

Ah, iticinin ne kadar süre çalışacağını belirler.
A, iticinin düzgün çalışıp çalışamayacağını belirler.

Her iki değer de önemlidir.

Karşılaştırma: Araç aküsü, elektrikli araç aküsü ve LiFePO₄

Sonuç

Araç aküleri, elektrikli araç aküleri ve lityum aküler su altı iticilerini çalıştırmak için kullanılabilir.

Ancak üç temel şart vardır:

1. Akü voltajı, iticinin teknik özelliklerine uygun olmalıdır.

2. Sürekli deşarj akımı yeterli olmalıdır.

3. Akü kapasitesi (Ah), istenen kullanım süresine uygun olmalıdır.

Araç aküsü:

Test ve geçici kullanım için uygundur.

Elektrikli araç aküsü:

Düşük ve orta güç sistemleri için uygundur.

LiFePO₄ akü:

Özellikle kano, elektrikli tekne ve su altı robotları gibi uzun süreli su altı iticisi uygulamaları için en iyi seçenektir.

Doğru akü seçimi yalnızca iticinin performansını artırmaz, aynı zamanda motoru, ESC'yi ve tüm tahrik sistemini korur.